Tipik bir geceyi anlatın.
Yatma saatini, uykunun gerçekten başladığı zamanı, uyanma dönemlerini ve sabah uyanma saatini not edin. Gündüz uykularını, ilaçlarını ve çocuğun rahatsız edici veya endişe verici olduğunu söylediği her şeyi ekleyin. Bu durumun yeni mi yoksa uzun süredir devam eden bir durum mu olduğunu açıklayın.
Uyku günlüğü, bir konuşmaya yardımcı olmalı, baskı kaynağı olmamalıdır. Gerçekçi bir şekilde gözlemleyebildiğiniz şeyleri kaydedin. Daha büyük çocuklara endişeleri ve akşam rutinleri hakkında sorular sorun; onların anlatımları yetişkinlerin gördüklerinden farklı olabilir.
Kabuslar ve gece terörleri farklı şeylerdir.
Bir kâbusun ardından çocuk uyanır ve korkutucu bir rüyayı hatırlayabilir. Gece teröründe ise çocuk tam olarak uyanık değilken çığlık atabilir veya hareket edebilir ve genellikle sonrasında çok az şey hatırlar. Gece terörleri genellikle gecenin daha erken saatlerinde meydana gelir.
Kâbus sonrası sakinleştirici ve güven verici sözler yardımcı olabilir. Gece terörü sırasında çocuğun yanında kalın ve onu güvende tutun; zorla uyandırmaya çalışmayın. Olaylar sık sık oluyorsa, çocuğu çok sıkıntıya sokuyorsa veya yaşına göre alışılmadıksa uzman görüşü alın.
Uyurgezerlik ve uyku sırasındaki hareketler
Uyurgezerlik, genel olarak iyi gelişen çocuklarda da görülebilir. Uyku sırasında konuşmak veya hareket etmek de tek başına nörolojik bir bozukluk belirtisi değildir. Uyku alanını güvenli hale getirin, takılma tehlikelerini ortadan kaldırın ve uyurgezer bir çocuk için üst ranzayı tercih etmeyin.
Olaylar yeni, tekrarlayıcı veya endişe vericiyse zamanlamasını, süresini ve sonrasında neler olduğunu anlatın. Uykuda nöbet şüphesi gecikmeden tıbbi değerlendirme gerektirir. Öykünün EEG veya başka bir inceleme gerektirip gerektirmediğine hekim karar verir; her huzursuz gece için gerekli değildir.
Horlama ve nefes alma dikkat gerektirir.
Sık horlama, nefes almada duraklamalar, nefes nefese kalma veya belirgin gündüz uykululuğu bir doktorla görüşülmelidir. Uykuyla ilişkili solunum sorunları gündüz dikkatini veya davranışı da etkileyebilir. Değerlendirmeye çocuk sağlığı, kulak burun boğaz veya uyku uzmanları katılabilir.
Solunum bozukluğundan şüphelenildiğinde uyku çalışması önerilebilir. Bu çalışma, olası nöbetler için istenen EEG'den farklı bir klinik soruyu yanıtlar. Eğer çocuk nefes almayı bırakırsa, morarırsa veya tepkisiz hale gelirse, derhal acil yardım isteyin.
Gerçekçi bir yatma rutini oluşturun
Çocuğun tanıyıp izleyebileceği, yaşına ve duyusal ihtiyaçlarına uygun sakin bir sıra seçin. Tutarlılık, ailenin sürdürmekte zorlanacağı karmaşık bir rutinden daha önemlidir.
- Yatma ve kalkma saatlerini makul ölçüde düzenli tutun.
- Yatmadan önce uyarıcı ekran kullanımını ve parlak ışığı azaltın.
- Yatak odasını rahat hâle getirin ve sakinleşmek için sessiz bir süre tanıyın.
- Değişiklikleri kademeli yapın ve hangi yetişkinin yardım edeceğini belirleyin.
- Yatma saatinin yanında gündüz süren kaygıları da konuşun.
Ne zaman değerlendirme talep edilmeli?
Uyku bozukluğu sürüyor, okul veya aile işlevlerini etkiliyor ya da solunum sorunları, yaralanmalar veya olağandışı gündüz uykululuğuyla birlikte görülüyorsa yardım isteyin. Daha büyük çocukta yeni başlayan gece terörü veya olağan çocukluk örüntüsünün ötesinde süren olaylar da değerlendirilmelidir.
Değerlendirme öykü ve muayeneyle başlar. Sonraki adım herkese uygulanan tek bir uyku testine değil, şüphelenilen nedene bağlıdır. Plan rutinleri, kaygıyı, solunum sorununu veya başka bir tıbbi durumu ele alabilir. Uyku ilacına internet tavsiyesiyle başlamak yerine hekimle görüşün.
Geceleri ve günleri birlikte gözden geçirelim.
İyileşmenin ne anlama geleceğini belirleyin: daha rahat uykuya dalmak, daha az uzun uyanıklık, daha güvenli geceler veya gündüz daha uyanık olmak. Basit bir kayıt getirin ve hangi değişikliklerin uygulanabildiğini belirtin. Planı izlemek çok zorsa bu da yararlı bilgidir.
Daha sakin bir gece önemlidir; ancak çocuğun ertesi gün nasıl işlev gördüğü de önemlidir. Planın değiştirilmesine veya başka bir değerlendirmeye gerek olup olmadığına karar vermeden önce ikisini de gözden geçirin.
Sık sorulan sorular
Çocuğum çığlık atarak uyanıyor. Bu kâbus mu?
Olabilir, ancak gece terörü farklı görünür ve çocuk tamamen uyanık olmayabilir. Rüyayı hatırlayıp hatırlamadığını ve olayın zamanını anlatın.
Uykuda hareket etmek veya konuşmak epilepsi anlamına mı gelir?
Hayır. Uykudaki birçok davranış nöbet değildir. Yeni ve nöbet düşündüren olaylar tıbbi inceleme gerektirir; testleri öykü yönlendirir.
Uyku sorunu olan her çocuk için EEG gerekir mi?
Hayır. Test seçimi kaygıya bağlıdır. Solunumla ilgili uyku incelemeleri ve nöbet şüphesi için EEG farklı amaç taşır.
Yatma güçlüğünde ekranları değerlendirmeli miyiz?
Evet. Akşam içeriğini, bildirimleri ve kullanımın uykuyu geciktirip geciktirmediğini inceleyin. Sakin rutin yardımcı olabilir; kalıcı uyku sorunu yine de ayrı değerlendirilmelidir.
